Muri RDC havumbuwe ubwoko bushya bw’inkende zidasanzwe zifite iminwa ya orange
Hanze

Muri RDC havumbuwe ubwoko bushya bw’inkende zidasanzwe zifite iminwa ya orange

KWIZERA Jean de Dieu2026 Nyakanga 163 min gusoma
Muri RDC havumbuwe ubwoko bushya bw’inkende zidasanzwe zifite iminwa ya orange
Sanga:
writer.umunsi.com

Inkende zifite umwihariko w’iminwa ifite ibara ryihariye risa n’iroza rivanzemo orange, zemejwe ko ari ubwoko bushya bw’inkende butari busanzwe buzwi mu ruhando rw’abahanga mu binyabuzima.

Iyi nyamaswa ifite ubwoya bw’umukara n’isura y’umukara yabonetse mu biti birebire byo mu mashyamba ya Pariki y’Igihugu ya Lomami, iherereye mu gice cyo hagati gishyira uburasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC). Abashinzwe kubungabunga ibidukikije bayibonye bwa mbere mu 2008, ariko icyo gihe babashije gufata ifoto imwe gusa itagaragara neza.

Nyuma y’imyaka icumi, yongeye kugaragara, maze itsinda mpuzamahanga ry’abashakashatsi ritangira kuyikoraho ubushakashatsi bwimbitse. Bakoresheje amajwi yayo, amashusho ndetse n’isesengura ry’uturemangingo fatizo (DNA), basanga ari ubwoko bushya bw’inkende butari bwarigeze bumenyekana mbere.

Abaturage bo muri ako gace bari basanzwe bazi iyi nkende bayita “Likweli”, ariko ubushakashatsi bwemeje ko ari ubwoko bwihariye butandukanye n’ubundi bwari busanzwe buzwi. Abashakashatsi bayise izina rya siyansi *Colobus congoensis*.

Junior Amboko, umushakashatsi akaba n’umunyeshuri mu cyiciro cya PhD muri Florida Atlantic University, wayoboye igice gikomeye cy’ubu bushakashatsi, yavuze ko byari ibyishimo bidasanzwe kubona mu maso h’inyamaswa abantu bake cyane bari bazi ko ibaho.

Iyi nkende iri mu muryango w’inkende zo mu bwoko bwa colobus, zizwiho kutagira igikumwe kandi zikagira uruhare rukomeye mu kubungabunga urusobe rw’ibinyabuzima byo mu mashyamba. Abahanga bavuga ko zigira uruhare mu gukwirakwiza imbuto no gufasha ibimera kongera kumera.

Abashakashatsi bavuga ko ibara ryihariye riri ku maso yayo, cyane cyane iminwa ifite ibara rya orange, rishobora kuba rifasha izi nkende kumenyana hagati yazo. Zinatandukanye n’izindi nkende kubera ijwi ryazo rikomeye risa no gutontoma, aho akenshi ushobora kuzumva ariko ntubashe kuzibona kuko zihisha mu biti birebire.

Nubwo ubu bwoko bushya bwamenyekanye, abahanga bavuga ko bukiri mu kaga kubera ko izi nkende zihigwa n’abantu bazishakira inyama, ndetse n’uko aho ziba hashobora kwangirika. Kuba zaramenyekanye nk’ubwoko bwihariye bishobora gufasha mu gushyiraho ingamba zo kuzirinda no kubungabunga aho ziba.

Itsinda ry’abashakashatsi rigizwe n’inzobere zo muri RDC, Leta Zunze Ubumwe za Amerika n’u Budage riteganya gukomeza ubushakashatsi kugira ngo rimenye neza umubare w’izi nkende, imyitwarire yazo ndetse n’uburyo bwo kuzirinda kugira ngo zitazimira.

Ibyifuzo by’abasomyi

Andika igitekerezo cyawe

0/2000

Igitekerezo cyawe kizemezwa n’abaditsi mbere y’uko cyagaragara. Ibyanditsse n’ababotsi cyangwa spam ntibyemewe.

Inkuru zerekeye

Ubufaransa bwongeye kwizeza DRC ubufasha mu guhangana n’icyorezo cya Ebola
Hanze

Ubufaransa bwongeye kwizeza DRC ubufasha mu guhangana n’icyorezo cya Ebola

Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga w’u Bufaransa, Jean-Noël Barrot, yongeye gushimangira ko Igihugu cye kizakomeza gufasha Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (DRC) mu guhangana n’icyorezo cya Ebola, anavuga ko u Bufaransa bushaka gutanga andi mafaranga yo gukomeza ibikorwa byo kukirwanya.

KWIZERA Jean de Dieu2026 Ukwakira 4
Uwabaye umunyamakuru mu Rwanda yinjiye muri ’US Air Force’
Hanze

Uwabaye umunyamakuru mu Rwanda yinjiye muri ’US Air Force’

Umunyamakuru wamamaye mu itangazamakuru ry’imyidagaduro ry’u Rwanda, Issiaka Mulemba yarangije imyitozo n’amasomo amwemerera kwinjira mu gisirikare cya Leta Zunze Ubumwe za Amerika kirwanira mu kirere “U.S Air Force”.

Ass. Editor2026 Ukwakira 2
DR Congo: Polisi yatangiye guhiga bukware abacuruza ibiyobyabwenge
Hanze

DR Congo: Polisi yatangiye guhiga bukware abacuruza ibiyobyabwenge

Polisi yo muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (PNC) yatangiye ibikorwa byo kurwanya icuruzwa n’ikoreshwa ry’ibiyobyabwenge ihereye mu Mugi wa Kinshasa.

Ass. Editor2026 Ukwakira 2
Taiwan yakiriye indege z’intambara zakozwe na Amerika
Hanze

Taiwan yakiriye indege z’intambara zakozwe na Amerika

Igihugu cya Taiwan cyakiriye indege ebyiri za mbere z’intambara zo mu bwoko bwa F-16V Block 70 zakorewe muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika, mu gihe iki Gihugu gikomeje kuvugurura ubushobozi bw’ingabo zacyo mu rwego rwo guhangana n’ingaruka z’umutekano.

KWIZERA Jean de Dieu2026 Ukwakira 2
Perezida Vladimir Putin yavuze ko u Burusiya buzakoresha intwaro zose bufite mu gihe bwaterwa na NATO
Hanze

Perezida Vladimir Putin yavuze ko u Burusiya buzakoresha intwaro zose bufite mu gihe bwaterwa na NATO

Perezida w’u Burusiya, Vladimir Putin, yavuze ko igihugu cye gishobora gukoresha intwaro zose gifite, zirimo n’intwaro za kirimbuzi, mu gihe u Burusiya bwaba bugabweho igitero cya gisirikare na NATO.

KWIZERA Jean de Dieu2026 Ukwakira 2
Uganda: Uwahoze ari umunyamakuru wa Televiziyo Rwanda yimitswe nk’Umwami w’Aba-Tooro
Hanze

Uganda: Uwahoze ari umunyamakuru wa Televiziyo Rwanda yimitswe nk’Umwami w’Aba-Tooro

Edward Rukidi Kijanangoma, wahoze ari umunyamakuru wa Televiziyo muri Uganda ndetse wanakoze kuri Televiziyo y’u Rwanda aho yitwaga Eddie Nkurukenzire, yimitswe nk’Umwami mushya wa Tooro, aba uwa 13 uyoboye ubwami bw’Abatooro, nyuma y’impaka zari zimaze iminsi ku wagombaga gusimbura Umwami Oyo Nyimba Kabamba Iguru Rukidi IV watanze.

KWIZERA Jean de Dieu2026 Nzeri 29

Inkuru zishyashya

Umukinnyi wa Filime Lynda yarase ibigwi Umugabo we Christian bizihiza umwaka ushize amwambitse Impeta
Cinema

Umukinnyi wa Filime Lynda yarase ibigwi Umugabo we Christian bizihiza umwaka ushize amwambitse Impeta

Umukinnyi wa Filime nyarwanda, Nkusi Lynda yarase ibigwi Umugabo we Christian Irenge, bizihiza igihe cy'Umwaka amaze amwambitse Impeta y'Urukundo.

ISHIMWE Didier Olivieramasaha 17 yashize
BK Pro League 2026-2027: Kiyovu Sports Club yakuye inota i Rubavu Bugesera ibona amanota atatu ya mbere
Imikino

BK Pro League 2026-2027: Kiyovu Sports Club yakuye inota i Rubavu Bugesera ibona amanota atatu ya mbere

Umuzamu wa Kiyovu Sports Club Nzeyurwanda Djihad yabaye umukinnyi mwiza w'umukino wayihuje na Marine FC mu gihe Étincelle FC yatsindiwe i Bugesera ibitego 2-0.

ADAM Yannickiminsi 1 yashize
Ngaya andi mahirwe ! Iyandikishe kuri UWA Social App utsindire agera ku 30,000 RWF yose wiyicariye mu rugo
Inkuru zamamaza

Ngaya andi mahirwe ! Iyandikishe kuri UWA Social App utsindire agera ku 30,000 RWF yose wiyicariye mu rugo

Ese uracyibuka uko wari umeze ufite imyaka 16 ? Imisatsi wakundaga kwishyiraho, imyambarire yawe, amafoto yawe n’udushya twakurangaga, inseko itazibagirana n’ibindi bihe byiza byo mu buto bwawe bikigusetsa uyu munsi ? Dore amahirwe yo kongera kubyibuka, ukabisangiza abandi ndetse ukaba wanatsindira igihembo cy’arenga 30,000 RWF binyuze ku rubuga rwa rwa UWA SOCIAL APP aho unyura kuri Google ukandika ngo UWA Social App ugakora ‘Download’ ya APP ubundi ugakora SignUp.

KWIZERA Jean de Dieuiminsi 1 yashize
AMAKURU MASHYA: Hemejwe ko nta muntu waburiye ubuzima mu Inkongi yibasiye isoko rya Musanze
Izindi nkuru

AMAKURU MASHYA: Hemejwe ko nta muntu waburiye ubuzima mu Inkongi yibasiye isoko rya Musanze

Nyuma y'amasaha atari make abanyarwanda bari mu gihirahiro, Bashaka kumenya Niba Hari abantu baburiye ubuzima mu Inkongi y'umuriro yibasiye Isoko rya Musanze, Guverinoma y'u Rwanda ibishyizeho umucyo.

ISHIMWE Didier Olivieriminsi 1 yashize
BK Pro League 2026-2027: Gorilla FC yitwaye neza imbere ya Rayon Sports FC
Imikino

BK Pro League 2026-2027: Gorilla FC yitwaye neza imbere ya Rayon Sports FC

Igitego Didier yitsinze nicyo cyatumye Gorilla FC ibona intsinzi ku mukino w'umunsi wa kane wa BK Pro League 2026-2027.

ADAM Yannickiminsi 1 yashize
Bk Pro League 2026-2027: Kigali FC yabonye amanota atatu ya Mbere
Imikino

Bk Pro League 2026-2027: Kigali FC yabonye amanota atatu ya Mbere

Kigali FC yabujije Gicumbi FC intego yayo yo kugira amanota 12/12 .

ADAM Yannickiminsi 1 yashize