Ikinyejana cya 20 Cyasigiye Isi Amateka ya Jenoside n’ubwicanyi Ndengakamere !
Hanze

Ikinyejana cya 20 Cyasigiye Isi Amateka ya Jenoside n’ubwicanyi Ndengakamere !

Sammyart User2026 Ugushyingo 38 min gusoma
Ikinyejana cya 20 Cyasigiye Isi Amateka ya Jenoside n’ubwicanyi Ndengakamere !
Sanga:
writer.umunsi.com

Ikinyejana cya 20 cyasize amateka akomeye kandi ababaje mu mateka y’isi, aho ibihugu bitandukanye byibasiwe na Jenoside, intambara n’ubwicanyi ndengakamere byahitanye amamiliyoni y’abantu bazira inkomoko, ubwoko, idini cyangwa ibitekerezo bya politiki.

Ni ikinyejana cyaranzwe n’ibikorwa by’ubugome byakozwe n’abantu ku bandi, bigaragaza uburyo urwango, ivangura, imiyoborere mibi n’amatwara y’ubuhezanguni bishobora gusenya umuryango w’abantu mu gihe gito.

Ijambo Jenoside (Genocide) ryashyizweho n’umunyamategeko w’Umuyahudi wavukiye muri Pologne, Raphael Lemkin, mu 1944, mu gitabo cye Axis Rule in Occupied Europe. Yarikoresheje asobanura ibikorwa bigamije kurimbura itsinda ry’abantu kubera ubwenegihugu, ubwoko, inkomoko cyangwa idini. Ku wa 9 Ukuboza 1948, Umuryango w’Abibumbye wemeje amasezerano agamije gukumira no guhana icyaha cya Jenoside.

Mu mwaka wa 1915 kugeza mu 1916, ubwami bwa Ottoman bwibasiye Abanyarumeniya, aho abantu benshi bishwe abandi bagatotezwa, bakurwa mu byabo kandi bagahatirwa kuva mu gihugu. Ubushakashatsi bw’Inzu Ndangamurage ya Holocaust yo muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika bugaragaza ko abishwe bari hagati ya 664.000 na miliyoni 1.2

Armenia circa 1917

Armenia circa 1917 -Armenia Remain Burnt Alive

Hagati ya 1941 na 1945, mu gihe cy’Intambara ya Kabiri y’Isi, Ubudage bw’Abanazi buyobowe na Adolf Hitler bwakoze Jenoside yakorewe Abayahudi, izwi nka Holocaust. Abayahudi bagera kuri miliyoni esheshatu barishwe, hakoreshejwe uburyo burimo kubashyira mu nkambi, kubicisha ibyuka bihumanya no kubarasira mu byobo rusange.

Holocaust Genocide,Killed Innocents

Holocaust Genocide,Killed Innocents

Nyuma y’Intambara ya Kabiri y’Isi, isi yatangiye gushyiraho amategeko n’inzego mpuzamahanga bigamije gukumira no guhana ibyaha nk’ibi, ariko ntibyabujije ko ubwicanyi bukomeza kugaragara mu bindi bice by’isi.

Mu mwaka wa 1975 kugeza mu 1979, muri Cambodia, ubutegetsi bwa Khmer Rouge buyobowe na Pol Pot bwakoze ubwicanyi bwahitanye abantu benshi, binyuze mu iyicwa ry’abantu, imirimo y’agahato, inzara n’iyicarubozo.

Kh

Khmer Rouge Genocide, Approximately 1.5-3 Million Innocents Were Killed 

Mu myaka ya 1990, intambara n’ubwicanyi byakomeje kugaragara mu bihugu byahoze bigize Yugoslavia, cyane cyane muri Bosnia. Mu 1995, abantu bagera ku 8.000 b’Abanyabosiniya b’abagabo n’abahungu biciwe i Srebrenica, igikorwa cyaje kwemezwa nk’icyaha cya Jenoside n’inkiko mpuzamahanga.

Muri Mata 1994 Mu Rwanda Habaye Jenoside yakorewe Abatutsi muri Mata 1994, yateguwe ikanashyirwa mu bikorwa n’ubutegetsi bwariho Buyobowe na Prezida Juvenal HABYARIMANA ,Amateka agaragazako Kuva 1959 abatutsi bameneshwaga,batwikirwa amazu,bakanirukanwa mu gihugu .

Genocide Against Tutsi 1994 in Rwanda

Genocide Against Tutsi 1994 in Rwanda

Mu gihe cy’iminsi 100 Gusa,Abatutsi barenga miliyoni bishwe bazira uko bavutse. Abicanyi bakoresheje intwaro zitandukanye zirimo imihoro, amagerenade, imbunda n’ubundi buryo bw’ubugome. Abatutsi benshi bishwe mu ngo zabo, mu nsengero, ku mashuri, mu bitaro no mu zindi nyubako bari bahungiyemo bizeye kuhabonera ubuhungiro.

Ku wa 4 Nyakanga 1994, Ingabo za RPA-Inkotanyi Bayobowe na Fred GISA RWIGEMA,Paul KAGAME,Sam BYARUHANGA n'abandi zafashe Umujyi wa Kigali, zikomeza mu duce tw'igihugu urugamba rukomeye mu guhagarika Jenoside yakorewe Abatutsi.

RPA Inkotanyi 1994

RPA Inkotanyi 1994 

Kimwe mu bintu byaranze aya mateka ni ukunanirwa kw’umuryango mpuzamahanga gukumira ubwicanyi bwabaga bugaragara, nubwo hari ibimenyetso by’uko ibikorwa by’ubwicanyi byategurwaga.

Mu Rwanda, Umuryango w’Abibumbye ntiwashoboye gutabara mu buryo bwari bukenewe ngo uhagarike Jenoside mu gihe yari iri kuba.Nyuma yayo, hashyizweho Urukiko Mpuzamahanga Mpanabyaha rwashyiriweho u Rwanda (ICTR), rufite icyicaro i Arusha muri Tanzania, kugira ngo rukurikirane abakekwagaho uruhare rukomeye muri Jenoside.

Ku wa 2 Nzeri 1998, urwo rukiko rwahamije Jean-Paul Akayesu icyaha cya Jenoside, aba umuntu wa mbere uhamijwe icyo cyaha n'urukiko mpuzamahanga.

Amateka y’ikinyejana cya 20 agaragaza ko Jenoside idapfa kubaho mu buryo bw’impanuka. Akenshi ibanzirizwa n’ivangura, gukwirakwiza urwango, gutesha agaciro itsinda ry’abantu, kubambura uburenganzira no kubashishikariza gufatwa nk’abanzi b’igihugu.

Ibi bigaragaza ko gukumira Jenoside bidakwiye gutangira ari uko ubwicanyi bwamaze kuba, ahubwo bigomba gutangirira ku kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside, guhana abayikwirakwiza no kubaka umuryango ushingiye ku bumwe, uburenganzira bwa muntu n'ubutabera.

Ikinyejana cya 20 cyasize isi isomo rikomeye: iyo urwango ruhindutse umurongo wa politiki, ikiremwamuntu gishobora kwishyura ikiguzi gikomeye. Kwibuka aya mateka si ukugaruka ku byabaye gusa, ahubwo ni inshingano yo kurinda ibisekuruza bizaza kugira ngo ibyabaye bitazongera kubaho.

 Kwibuka inzirakarengane zishwe ni umurage wo kuzirikana no kwigira kubyabaye ko bitazongera kubaho ukundu ,Hirindwa ingengabitekerezo,guhakana no gupfobya genoside.

Twibuke Twiyubaka

Sources Used for This Article 


Ibyifuzo by’abasomyi

Andika igitekerezo cyawe

0/2000

Igitekerezo cyawe kizemezwa n’abaditsi mbere y’uko cyagaragara. Ibyanditsse n’ababotsi cyangwa spam ntibyemewe.

Inkuru zerekeye

Abimukira Binjira Mu Burayi Mu Buryo Butemewe Bagabanutseho 26% Muri 2025.
Hanze

Abimukira Binjira Mu Burayi Mu Buryo Butemewe Bagabanutseho 26% Muri 2025.

Umubare w'abantu binjiye mu bihugu bigize Umuryango w'Ubumwe bw'u Burayi (EU) banyuze ku mipaka yo hanze mu buryo budakurikije amategeko wagabanutseho 26% mu mwaka wa 2025, ugereranyije na 2024. Icyakora, imibare y'inzego zishinzwe umutekano ku mipaka n'imiryango mpuzamahanga ikurikirana abimukira igaragaza ko inzira zo mu nyanja zihuza Afurika n'u Burayi zigikomeje gukoreshwa, ndetse zigahitana ubuzima bw'abatari bake.

Sammyart Useramasaha 12 yashize
Abanyeshuri n’abaturage bakoze imyigaragambyo basaba ubutabera kuri Javits Frimpong
Hanze

Abanyeshuri n’abaturage bakoze imyigaragambyo basaba ubutabera kuri Javits Frimpong

Abanyeshuri, ababyeyi n’abandi baturage bo mu mujyi wa New York muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika bihanjemo abaturuka muri Ghana bakomeje kugaragaza agahinda n’uburakari nyuma y’urupfu rwa Javits Frimpong, umwangavu w’imyaka 15 warashwe ubwo yari mu nzira ajya ku ishuri.

Sammyart Useriminsi 2 yashize
Umuraperikazi Cardi B yavuze ko atazigera arerera abana be i New York nyuma y’urupfu rwa Javits Frimpong
Hanze

Umuraperikazi Cardi B yavuze ko atazigera arerera abana be i New York nyuma y’urupfu rwa Javits Frimpong

Umuhanzikazi w’Umunyamerika Cardi B yagaragaje agahinda n’uburakari nyuma y’urupfu rwa Javits Frimpong, umwangavu w’imyaka 15 ukomoka muri Ghana, warasiwe mu mujyi wa New York ubwo yari mu nzira ajya ku ishuri.

Sammyart Useriminsi 3 yashize
Aho Imihango n'Imigenzo Ya Gipfumu Ibera Kumugaragaro !
Hanze

Aho Imihango n'Imigenzo Ya Gipfumu Ibera Kumugaragaro !

Ku wa Gatandatu tariki ya 31 Ukwakira 2026, mu bice bitandukanye by'isi hizihijwe umunsi wa Halloween, umunsi urangwa n'imyambaro idasanzwe, amashusho ateye ubwoba, imitako ya Mask n'ibindi bikorwa bifitanye isano n'imigenzo gakondo.

Sammyart Useriminsi 3 yashize
Koreya ya Ruguru Irashinjwa Kwiba Miliyari 6.3 z’amadolari Muri Binance
Hanze

Koreya ya Ruguru Irashinjwa Kwiba Miliyari 6.3 z’amadolari Muri Binance

Ubujura bukomeye bw’amafaranga y’ikoranabuhanga bwibasiye Binance, imwe muri kampani zikomeye ku isi mu zicuruza amafaranga ya Cryptocurrency, bwatumye havugwa igihombo cya miliyari 6.3 z’amadolari ya Amerika Yibwe.

Sammyart Useriminsi 3 yashize
Trump Yemeye Kwihutisha Visa y'Umubyeyi w’umwana wiciwe muri New York
Hanze

Trump Yemeye Kwihutisha Visa y'Umubyeyi w’umwana wiciwe muri New York

Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Donald J Trump, yemeye gufasha Doris Adu Gyamfi, umubyeyi wo muri Ghana, kubona viza imwemerera kujya muri Amerika kugira ngo asezere bwa nyuma umuhungu we w’imyaka 15 wishwe arashwe mu Mujyi wa New York.

Sammyart Useriminsi 3 yashize

Inkuru zishyashya

Amateka Y’Intama Yabanaga Na RPF Inkotanyi Mu Kubohora Igihugu.
Inkuru ku Rwanda

Amateka Y’Intama Yabanaga Na RPF Inkotanyi Mu Kubohora Igihugu.

Iyi ntama y'ibara ry'Umweru yari yaramenyereye imyiyereko ya gisirikare, ikagedera hamwe n’abasirikare, ariko urugamba rwo guhagarika Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 ruba iherezo ry’ubuzima bwayo.

Sammyart Useramasaha 5 yashize
BK Pro League 2026-2027: Igitego cya Charif Bayo gihesheje Kiyovu amonata atatu Sports Club amanota atatu mu Karere ka Rubavu
Imikino

BK Pro League 2026-2027: Igitego cya Charif Bayo gihesheje Kiyovu amonata atatu Sports Club amanota atatu mu Karere ka Rubavu

Charif Bayo afashije Kiyovu Sports FC Kubona amanota atatu y'umunsi wa Munani mu Gihe Muhoza yafashije Rayon Sports FC Kubona inota rimwe.

ADAM Yannickamasaha 12 yashize
Imbogo ; Inka Z'Ishyamba Zikomeje Kwicwa Kubera Inyama Zazo.
Ubuzima

Imbogo ; Inka Z'Ishyamba Zikomeje Kwicwa Kubera Inyama Zazo.

Imbogo ni imwe mu nyamaswa nini zo mu gasozi zikunze Kuboneka ku mugabane wa Afurika, ikaba izwiho kugira umubiri munini, amahembe akomeye n'imbaraga ziyifasha kwirwanaho. Nubwo ifite isura isa n'iy'inka zororerwa mu ngo, imbogo ni inyamaswa y'ishyamba ibaho yigenga, ikaba igira uruhare rukomeye mu kubungabunga urusobe rw'ibinyabuzima. Ni yo mpamvu bamwe bayita inka yo mu ishyamba.

Sammyart Useriminsi 1 yashize
Umutoza  Wa  Real  Madrid Y'abagore Ari Mu gahinda Kenshi.
Siporo

Umutoza Wa Real Madrid Y'abagore Ari Mu gahinda Kenshi.

Umutoza wa Real Madrid y'abagore , Pau Quesada, yatangaje ko ikipe atoza ifite ubushobozi bwo kwegukana ibikombe bya shampiyona yo mu Bwongereza ndetse no mu Budage, avuga ko ikintu gikomeye kiyibera inzitizi muri Espagne ari uguhangana na FC Barcelona Women imaze igihe yihariye ruhago y'abagore muri icyo gihugu.

Sammyart Useriminsi 1 yashize
BK Pro League 2026-2027: Gasogi United FC yihagazeho imbere ya APR FC ku mukino w'umunsi wa munani
Imikino

BK Pro League 2026-2027: Gasogi United FC yihagazeho imbere ya APR FC ku mukino w'umunsi wa munani

APR FC nyuma yo Gutsinda Étincelles FC ibitego 2-0 ndetse na Gasogi United FC igatsindwa na Al HILAL FC zanganyije

ADAM Yannickiminsi 1 yashize
Miliyoni 256 Ku isi Zikoresha Urumogi (Marijuwana).
Inkuru y'umunsi

Miliyoni 256 Ku isi Zikoresha Urumogi (Marijuwana).

Ikimera cya Marijuwana (Marijuana), kizwi kandi nka Cannabis cyangwa Ganja, ni kimwe mu biyobyabwenge bikoreshwa cyane ku Isi. Nubwo mu bihugu bimwe na bimwe gifitanye isano n'umuco, imyemerere n'imyidagaduro, ikoreshwa ryacyo rikomeje guteza impungenge inzego z'ubuzima ku Isi kubera ingaruka gishobora kugira ku bwonko, imitekerereze, imyitwarire n'imikorere y'umubiri.

Sammyart Useriminsi 2 yashize