Eritrea yamaganye ibirego ishinjwa na Ethiopia
Hanze

Eritrea yamaganye ibirego ishinjwa na Ethiopia

KUBWIMANA Samson2026 Gashyantare 94 min gusoma
Eritrea yamaganye ibirego ishinjwa na Ethiopia
Sanga:
writer.umunsi.com
Eritrea yamaganye byimazeyo ibirego bya Ethiopia biyishinja ko hari ingabo zayo ziri ku butaka bwa Ethiopia, ivuga ko ibyo birego ari ibinyoma byahimbwe kandi bigamije gukongeza umwuka mubi umaze igihe uri hagati y’ibi bihugu byombi byo mu ihembe rya Afurika. Mu itangazo ryasohowe kuri uyu wa Mbere, Minisitiri w’Itangazamakuru wa Eritrea, Yemane Gebremeskel, yavuze ko amagambo Ethiopia ikomeje gutangaza kuri Eritrea atangaje mu mvugo no mu ntego ziyihishe inyuma, ashimangira ko atagamije amahoro ahubwo ari ubushotoranyi. Yagize ati: “Ibirego bishinjwa Eritrea bigaragara neza ko ari ibinyoma byahimbwe. Biratangaje mu buryo byatanzwe, mu mpamvu zibishamikiyeho no mu ntego rusange bigamije.” Uyu muyobozi yongeyeho ko Eritrea idafite inyota cyangwa ubushake bwo kwinjira mu mpaka zidafite umumaro, avuga ko gukomeza amagambo ashaririye byarushaho gukongeza no gukaza umwuka mubi uriho hagati y’ibihugu byombi. Ibi birego byongeye kugaruka mu gihe Ethiopia yari yasabye Eritrea, ku wa Gatandatu ushize, gukuramo ingabo zayo ku butaka bwa Ethiopia, inashinja Eritrea gukorana n’imitwe yitwaje intwaro irwanya ingabo za leta, cyane cyane mu karere ka Amhara. Icyo gihe Addis Ababa yavuze ko ibyo atari ubushotoranyi gusa, ahubwo ari ibikorwa by’ubugizi bwa nabi bweruye. Ku rundi ruhande, Eritrea yahakanye yivuye inyuma ibyo birego byose, ishimangira ko idashyigikira umutwe uwo ari wo wose urwanya Ethiopia, kandi ko ikomeje gushyigikira ituze n’umutekano mu karere. Umubano hagati ya Eritrea na Ethiopia umaze imyaka myinshi utifashe neza, kuva Eritrea yabona ubwigenge mu 1993 nyuma y’imyaka myinshi y’intambara yayirwanije na Ethiopia. Mu myaka yakurikiyeho, ibi bihugu byombi byongeye kurwana intambara y’imipaka hagati ya 1998 na 2000, yahitanye abantu ibihumbi byinshi. Nubwo Minisitiri w’Intebe wa Ethiopia, Abiy Ahmed, yagerageje kunoza umubano na Eritrea ageze ku butegetsi, bikamuhesha n’Igihembo cy’Amahoro cyitiriwe Nobel muri 2019, umubano wongeye kuzamo agatotsi nyuma y’intambara yo mu karere ka Tigray hagati ya 2020 na 2022. Nubwo guverinoma zombi zakoranye mu kurwanya inyeshyamba zo muri Tigray, zaje kutumvikana ku masezerano y’amahoro yasinyiwe i Pretoria muri Afurika y’Epfo, icyo gihe aya masezerano yasabaga ko ingabo z’amahanga kuva mu gace ka Tigray. Gusa ahanini izavugwaga, zari ingabo za Eritrea nubwo yo itariri muri ayo masezerano. Intambara yo mu Tigray yahitanye nibura abantu basaga ibihumbi magana atandatu (600,000), nk’uko byatangajwe n’Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe. Gusa n’ubundi hhagati y’ibi Bihugu, umwuka mubi uracyari mwinshi. Eritrea ishinja Ethiopia idafite inyanja kwifuza icyambu cya Assab, mu gihe Addis Ababa yavuze kenshi ko ikeneye inzira igana ku nyanja mu buryo bw’amahoro.

Ibyifuzo by’abasomyi

Andika igitekerezo cyawe

0/2000

Igitekerezo cyawe kizemezwa n’abaditsi mbere y’uko cyagaragara. Ibyanditsse n’ababotsi cyangwa spam ntibyemewe.

Inkuru zerekeye

Abimukira Binjira Mu Burayi Mu Buryo Butemewe Bagabanutseho 26% Muri 2025.
Hanze

Abimukira Binjira Mu Burayi Mu Buryo Butemewe Bagabanutseho 26% Muri 2025.

Umubare w'abantu binjiye mu bihugu bigize Umuryango w'Ubumwe bw'u Burayi (EU) banyuze ku mipaka yo hanze mu buryo budakurikije amategeko wagabanutseho 26% mu mwaka wa 2025, ugereranyije na 2024. Icyakora, imibare y'inzego zishinzwe umutekano ku mipaka n'imiryango mpuzamahanga ikurikirana abimukira igaragaza ko inzira zo mu nyanja zihuza Afurika n'u Burayi zigikomeje gukoreshwa, ndetse zigahitana ubuzima bw'abatari bake.

Sammyart Useramasaha 12 yashize
Ikinyejana cya 20 Cyasigiye Isi Amateka ya Jenoside n’ubwicanyi Ndengakamere !
Hanze

Ikinyejana cya 20 Cyasigiye Isi Amateka ya Jenoside n’ubwicanyi Ndengakamere !

Ikinyejana cya 20 cyasize amateka akomeye kandi ababaje mu mateka y’isi, aho ibihugu bitandukanye byibasiwe na Jenoside, intambara n’ubwicanyi ndengakamere byahitanye amamiliyoni y’abantu bazira inkomoko, ubwoko, idini cyangwa ibitekerezo bya politiki.

Sammyart Useriminsi 2 yashize
Abanyeshuri n’abaturage bakoze imyigaragambyo basaba ubutabera kuri Javits Frimpong
Hanze

Abanyeshuri n’abaturage bakoze imyigaragambyo basaba ubutabera kuri Javits Frimpong

Abanyeshuri, ababyeyi n’abandi baturage bo mu mujyi wa New York muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika bihanjemo abaturuka muri Ghana bakomeje kugaragaza agahinda n’uburakari nyuma y’urupfu rwa Javits Frimpong, umwangavu w’imyaka 15 warashwe ubwo yari mu nzira ajya ku ishuri.

Sammyart Useriminsi 2 yashize
Umuraperikazi Cardi B yavuze ko atazigera arerera abana be i New York nyuma y’urupfu rwa Javits Frimpong
Hanze

Umuraperikazi Cardi B yavuze ko atazigera arerera abana be i New York nyuma y’urupfu rwa Javits Frimpong

Umuhanzikazi w’Umunyamerika Cardi B yagaragaje agahinda n’uburakari nyuma y’urupfu rwa Javits Frimpong, umwangavu w’imyaka 15 ukomoka muri Ghana, warasiwe mu mujyi wa New York ubwo yari mu nzira ajya ku ishuri.

Sammyart Useriminsi 3 yashize
Aho Imihango n'Imigenzo Ya Gipfumu Ibera Kumugaragaro !
Hanze

Aho Imihango n'Imigenzo Ya Gipfumu Ibera Kumugaragaro !

Ku wa Gatandatu tariki ya 31 Ukwakira 2026, mu bice bitandukanye by'isi hizihijwe umunsi wa Halloween, umunsi urangwa n'imyambaro idasanzwe, amashusho ateye ubwoba, imitako ya Mask n'ibindi bikorwa bifitanye isano n'imigenzo gakondo.

Sammyart Useriminsi 3 yashize
Koreya ya Ruguru Irashinjwa Kwiba Miliyari 6.3 z’amadolari Muri Binance
Hanze

Koreya ya Ruguru Irashinjwa Kwiba Miliyari 6.3 z’amadolari Muri Binance

Ubujura bukomeye bw’amafaranga y’ikoranabuhanga bwibasiye Binance, imwe muri kampani zikomeye ku isi mu zicuruza amafaranga ya Cryptocurrency, bwatumye havugwa igihombo cya miliyari 6.3 z’amadolari ya Amerika Yibwe.

Sammyart Useriminsi 3 yashize

Inkuru zishyashya

Amateka Y’Intama Yabanaga Na RPF Inkotanyi Mu Kubohora Igihugu.
Inkuru ku Rwanda

Amateka Y’Intama Yabanaga Na RPF Inkotanyi Mu Kubohora Igihugu.

Iyi ntama y'ibara ry'Umweru yari yaramenyereye imyiyereko ya gisirikare, ikagedera hamwe n’abasirikare, ariko urugamba rwo guhagarika Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 ruba iherezo ry’ubuzima bwayo.

Sammyart Useramasaha 5 yashize
BK Pro League 2026-2027: Igitego cya Charif Bayo gihesheje Kiyovu amonata atatu Sports Club amanota atatu mu Karere ka Rubavu
Imikino

BK Pro League 2026-2027: Igitego cya Charif Bayo gihesheje Kiyovu amonata atatu Sports Club amanota atatu mu Karere ka Rubavu

Charif Bayo afashije Kiyovu Sports FC Kubona amanota atatu y'umunsi wa Munani mu Gihe Muhoza yafashije Rayon Sports FC Kubona inota rimwe.

ADAM Yannickamasaha 12 yashize
Imbogo ; Inka Z'Ishyamba Zikomeje Kwicwa Kubera Inyama Zazo.
Ubuzima

Imbogo ; Inka Z'Ishyamba Zikomeje Kwicwa Kubera Inyama Zazo.

Imbogo ni imwe mu nyamaswa nini zo mu gasozi zikunze Kuboneka ku mugabane wa Afurika, ikaba izwiho kugira umubiri munini, amahembe akomeye n'imbaraga ziyifasha kwirwanaho. Nubwo ifite isura isa n'iy'inka zororerwa mu ngo, imbogo ni inyamaswa y'ishyamba ibaho yigenga, ikaba igira uruhare rukomeye mu kubungabunga urusobe rw'ibinyabuzima. Ni yo mpamvu bamwe bayita inka yo mu ishyamba.

Sammyart Useriminsi 1 yashize
Umutoza  Wa  Real  Madrid Y'abagore Ari Mu gahinda Kenshi.
Siporo

Umutoza Wa Real Madrid Y'abagore Ari Mu gahinda Kenshi.

Umutoza wa Real Madrid y'abagore , Pau Quesada, yatangaje ko ikipe atoza ifite ubushobozi bwo kwegukana ibikombe bya shampiyona yo mu Bwongereza ndetse no mu Budage, avuga ko ikintu gikomeye kiyibera inzitizi muri Espagne ari uguhangana na FC Barcelona Women imaze igihe yihariye ruhago y'abagore muri icyo gihugu.

Sammyart Useriminsi 1 yashize
BK Pro League 2026-2027: Gasogi United FC yihagazeho imbere ya APR FC ku mukino w'umunsi wa munani
Imikino

BK Pro League 2026-2027: Gasogi United FC yihagazeho imbere ya APR FC ku mukino w'umunsi wa munani

APR FC nyuma yo Gutsinda Étincelles FC ibitego 2-0 ndetse na Gasogi United FC igatsindwa na Al HILAL FC zanganyije

ADAM Yannickiminsi 1 yashize
Miliyoni 256 Ku isi Zikoresha Urumogi (Marijuwana).
Inkuru y'umunsi

Miliyoni 256 Ku isi Zikoresha Urumogi (Marijuwana).

Ikimera cya Marijuwana (Marijuana), kizwi kandi nka Cannabis cyangwa Ganja, ni kimwe mu biyobyabwenge bikoreshwa cyane ku Isi. Nubwo mu bihugu bimwe na bimwe gifitanye isano n'umuco, imyemerere n'imyidagaduro, ikoreshwa ryacyo rikomeje guteza impungenge inzego z'ubuzima ku Isi kubera ingaruka gishobora kugira ku bwonko, imitekerereze, imyitwarire n'imikorere y'umubiri.

Sammyart Useriminsi 2 yashize