Igifi cya rutura cyakoze urugendo rurerure rwatangaje inzobere mu by’inyamaswa zo mu nyanja
Izindi nkuru

Igifi cya rutura cyakoze urugendo rurerure rwatangaje inzobere mu by’inyamaswa zo mu nyanja

KWIZERA Jean de Dieu2026 Gashyantare 133 min gusoma
Igifi cya rutura cyakoze urugendo rurerure rwatangaje inzobere mu by’inyamaswa zo mu nyanja
Sanga:
writer.umunsi.com

Igifi cya rutura cyo mu bwoko bwa 'Humpback' cyakoze urugendo rurerure rudasanzwe rwatangaje inzobere mu by’inyamaswa zo mu nyanja, aho cyavuye ku nkengero z’inyanja ya Pasifika muri Colombia kikaza kuboneka hafi ya Zanzibar muri Tanzania, ku ntera ya kilometero zigera ku 13,000. Iki gifi cy’igitsina gabo cyari cyabonywe bwa mbere mu 2013 hafi y’umwaro wa Colombia. Nyuma y’imyaka ine, mu 2017, cyaje kongera kugaragara mu mazi yo mu Nyanja y’Abahindi hafi ya Zanzibar.

Iri yimuka rya hano na hato ry'iyo fi rifatwa nk’imwe mu ngendo ndende cyane zigeze kwandikwa kuri ubu bwoko bw’amafi. Inzobere mu bushakashatsi bw’inyamaswa zo mu nyanja, zirimo Ekaterina Kalashnikova wo muri Tanzania na Cetaceans Program, batangaje ko uru rugendo rurenze kure izisanzwe zizwi kuri 'humpback. Bavuga ko bishoboka ko ari rwo rugendo rurerure kurusha izindi zose zigeze zandikwa kuri iri fi.

Hari impamvu zitandukanye zishobora kuba zarateye iri yimuka ridasanzwe. Muri zo harimo ihindagurika ry’ikirere rishobora kuba ryaragabanyije ibyo iyi fi yakuraga mu mazi yari isanzwe ibamo, bigatuma ishaka ahandi hari amafunguro ahagije. Indi mpamvu ishoboka ni iyo gushaka aho yororera cyangwa gushaka igitsina gore, kuko bene ayo mafi azwiho gukora ingendo ndende zo mu mazi ashyushye 'Tropicals' aho zororokera.

Ubusanzwe, amafi ya 'Humpback' aba mu nyanja zose zo ku Isi kandi azwiho kwimuka kurusha andi mafi manini. Buri mwaka ava mu mazi akonje cyane yegera poles aho abona ibiryo byinshi, akajya mu mazi ashyushye aho yororokera. Icyakora, gukora urugendo rurerure rungana gutya uhuza inyanja ebyiri zitandukanye ni ibintu bidasanzwe cyane.

Uru rugendo rugaragaza uburyo inyamaswa zo mu nyanja zishobora guhindura imyitwarire bitewe n’impinduka z’ibidukikije, kandi bikerekana ko hakiri byinshi byo kwiga ku mibereho y’ibi binyabuzima binini byo mu nyanja. Isoko: BBC

Ibyifuzo by’abasomyi

Andika igitekerezo cyawe

0/2000

Igitekerezo cyawe kizemezwa n’abaditsi mbere y’uko cyagaragara. Ibyanditsse n’ababotsi cyangwa spam ntibyemewe.

Inkuru zerekeye

Impamvu ukwiriye kujya ufata ifunguro rya mu gitondo n’akamaro rifitiye umubiri
Izindi nkuru

Impamvu ukwiriye kujya ufata ifunguro rya mu gitondo n’akamaro rifitiye umubiri

umubiri Abantu benshi bajya basimbuka ifunguro rya mu gitondo kubera kubura umwanya, kutagira ubushake bwo kurya bakibyuka cyangwa gutekereza ko kutarifata nta ngaruka bigira ku buzima.

KWIZERA Jean de Dieuiminsi 2 yashize
Guceceka mu gihe cy’ibibazo ;Umutwaro ushobora gutera Indwara Zirenga 12
Izindi nkuru

Guceceka mu gihe cy’ibibazo ;Umutwaro ushobora gutera Indwara Zirenga 12

Ubushakashatsi mu by'ubuzima bwa muntu bugaragaza ko guhangayika igihe kirekire bishobora kugira ingaruka ku mikorere y’umutima n’imiyoboro y’amaraso, bikongera ibyago byo kurwara indwara zirimo Stroke.

Sammyart Useriminsi 3 yashize
AMAKURU MASHYA: Hemejwe ko nta muntu waburiye ubuzima mu Inkongi yibasiye isoko rya Musanze
Izindi nkuru

AMAKURU MASHYA: Hemejwe ko nta muntu waburiye ubuzima mu Inkongi yibasiye isoko rya Musanze

Nyuma y'amasaha atari make abanyarwanda bari mu gihirahiro, Bashaka kumenya Niba Hari abantu baburiye ubuzima mu Inkongi y'umuriro yibasiye Isoko rya Musanze, Guverinoma y'u Rwanda ibishyizeho umucyo.

ISHIMWE Didier Olivier2026 Ukwakira 11
Inyubako y'Isoko rya Musanze izwi nka Goico Plaza yahiye irakongoka
Izindi nkuru

Inyubako y'Isoko rya Musanze izwi nka Goico Plaza yahiye irakongoka

Inkongi y’umuriro ikomeye cyane yibasiye inyubako y'Isoko rya Musanze izwi nka Goico Plaza riherereye muri aka Karere ka Musanze, ibirimo byose birakongoka.

ISHIMWE Didier Olivier2026 Ukwakira 11
Ubukwe bwe bwatashywe n'abantu 30 gusa: Apôtre Mutabazi yakoze ubukwe n'umukunzi we
Izindi nkuru

Ubukwe bwe bwatashywe n'abantu 30 gusa: Apôtre Mutabazi yakoze ubukwe n'umukunzi we

Apôtre Mutabazi Kabarira Maurice n'umukunzi we Béatrice Mukamana basezeranye kubana akaramata imbere y'amategeko ndetse n'Imana kuri uyu wa Kane tariki 8 Ukwakira 2026.

ISHIMWE Didier Olivier2026 Ukwakira 8
Idubu rikora siporo n’igihunyira kirakaye: Amafoto 10 asekeje y’inyamaswa muri 2026
Izindi nkuru

Idubu rikora siporo n’igihunyira kirakaye: Amafoto 10 asekeje y’inyamaswa muri 2026

Amafoto y’inyamaswa yafashwe mu bihe bitandukanye muri uyu mwaka yongeye kwerekana ko n’Isi y’inyamaswa ishobora gutanga amashusho asekeje cyane nk’uko n’ikiremwamuntu kibigenza.

KWIZERA Jean de Dieu2026 Ukwakira 4

Inkuru zishyashya

Amateka Y’Intama Yabanaga Na RPF Inkotanyi Mu Kubohora Igihugu.
Inkuru ku Rwanda

Amateka Y’Intama Yabanaga Na RPF Inkotanyi Mu Kubohora Igihugu.

Iyi ntama y'ibara ry'Umweru yari yaramenyereye imyiyereko ya gisirikare, ikagedera hamwe n’abasirikare, ariko urugamba rwo guhagarika Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 ruba iherezo ry’ubuzima bwayo.

Sammyart Useramasaha 5 yashize
BK Pro League 2026-2027: Igitego cya Charif Bayo gihesheje Kiyovu amonata atatu Sports Club amanota atatu mu Karere ka Rubavu
Imikino

BK Pro League 2026-2027: Igitego cya Charif Bayo gihesheje Kiyovu amonata atatu Sports Club amanota atatu mu Karere ka Rubavu

Charif Bayo afashije Kiyovu Sports FC Kubona amanota atatu y'umunsi wa Munani mu Gihe Muhoza yafashije Rayon Sports FC Kubona inota rimwe.

ADAM Yannickamasaha 12 yashize
Imbogo ; Inka Z'Ishyamba Zikomeje Kwicwa Kubera Inyama Zazo.
Ubuzima

Imbogo ; Inka Z'Ishyamba Zikomeje Kwicwa Kubera Inyama Zazo.

Imbogo ni imwe mu nyamaswa nini zo mu gasozi zikunze Kuboneka ku mugabane wa Afurika, ikaba izwiho kugira umubiri munini, amahembe akomeye n'imbaraga ziyifasha kwirwanaho. Nubwo ifite isura isa n'iy'inka zororerwa mu ngo, imbogo ni inyamaswa y'ishyamba ibaho yigenga, ikaba igira uruhare rukomeye mu kubungabunga urusobe rw'ibinyabuzima. Ni yo mpamvu bamwe bayita inka yo mu ishyamba.

Sammyart Useriminsi 1 yashize
Umutoza  Wa  Real  Madrid Y'abagore Ari Mu gahinda Kenshi.
Siporo

Umutoza Wa Real Madrid Y'abagore Ari Mu gahinda Kenshi.

Umutoza wa Real Madrid y'abagore , Pau Quesada, yatangaje ko ikipe atoza ifite ubushobozi bwo kwegukana ibikombe bya shampiyona yo mu Bwongereza ndetse no mu Budage, avuga ko ikintu gikomeye kiyibera inzitizi muri Espagne ari uguhangana na FC Barcelona Women imaze igihe yihariye ruhago y'abagore muri icyo gihugu.

Sammyart Useriminsi 1 yashize
BK Pro League 2026-2027: Gasogi United FC yihagazeho imbere ya APR FC ku mukino w'umunsi wa munani
Imikino

BK Pro League 2026-2027: Gasogi United FC yihagazeho imbere ya APR FC ku mukino w'umunsi wa munani

APR FC nyuma yo Gutsinda Étincelles FC ibitego 2-0 ndetse na Gasogi United FC igatsindwa na Al HILAL FC zanganyije

ADAM Yannickiminsi 1 yashize
Abimukira Binjira Mu Burayi Mu Buryo Butemewe Bagabanutseho 26% Muri 2025.
Hanze

Abimukira Binjira Mu Burayi Mu Buryo Butemewe Bagabanutseho 26% Muri 2025.

Umubare w'abantu binjiye mu bihugu bigize Umuryango w'Ubumwe bw'u Burayi (EU) banyuze ku mipaka yo hanze mu buryo budakurikije amategeko wagabanutseho 26% mu mwaka wa 2025, ugereranyije na 2024. Icyakora, imibare y'inzego zishinzwe umutekano ku mipaka n'imiryango mpuzamahanga ikurikirana abimukira igaragaza ko inzira zo mu nyanja zihuza Afurika n'u Burayi zigikomeje gukoreshwa, ndetse zigahitana ubuzima bw'abatari bake.

Sammyart Useramasaha 12 yashize