Gukoresha ikigage, umutobe n’urwagwa mu birori bigiye kujya byakirwa uburenganzira
Ubuzima

Gukoresha ikigage, umutobe n’urwagwa mu birori bigiye kujya byakirwa uburenganzira

KWIZERA Jean de Dieu2026 Nyakanga 176 min gusoma
Gukoresha ikigage, umutobe n’urwagwa mu birori bigiye kujya byakirwa uburenganzira
Sanga:
writer.umunsi.com

Minisiteri y’Ubuzima yasohoye amabwiriza agenga itunganywa ry’ibinyobwa gakondo bikozwe mu binyampeke, ibitoki n’imbuto bikorewe mu miryango, arimo ko kubikoresha mu birori bigomba gutangirwa uburenganzira na Komite y’Ubuzima ku Mudugudu, mu rwego rwo gukumira ko bishobora guteza ibibazo ababiriye n’ababinyweyeho.

Aya mabwiriza IGIHE ifitiye kopi yasohotse tariki ya 14 Nyakanga 2026, akaba yarashyikirijwe inzego z’ibanze kugira ngo atangire gukurikizwa. Yasohotse nyuma y’uko Minisitiri w’Ubuzima, Dr. Sabin Nsanzimana, atangaje ko mu mezi atandatu ashize kugeza muri Kamena 2026, abantu 44 bari bamaze kwicwa n’inzoga zitujuje ubuziranenge.

Uretse izi nzoga, hari n’abandi baturage hirya no hino mu gihugu bakunze kujyanwa mu bitaro, bamwe bakanapfa bazira kunywa ibinyobwa cyangwa kurya ibiribwa baba bateguriwe ahantu runaka bitabiriye ibirori.

Minisiteri y’Ubuzima yavuze ko yashyize hanze aya mabwiriza kugira ngo hanozwe ibijyanye no gutegura ibiribwa, kwenga, kubika no kunywa ibinyobwa gakondo bikorewe mu rugo, harimo ubushera, ikigage, umutobe, urwagwa n’ibindi binyobwa bya gakondo.

Aya mabwiriza agamije kandi gukumira ibiribwa n’ibinyobwa bihumanye bishobora gutera indwara, ubumuga cyangwa urupfu bifitanye isano n’ibiribwa cyangwa ibinyobwa gakondo byanduye.

Yagenewe abatunganya ibiribwa n’ibinyobwa, abanywa ibinyobwa gakondo byengewe mu ngo, ndetse n’abakenera kubikoresha mu birori cyangwa mu minsi mikuru.

Minisiteri y’Ubuzima ivuga ko ibyemewe gukoreshwa harimo amazi meza yasukuwe cyangwa atetse, ibinyampeke bimeze neza bidafite uruhumbu cyangwa imiti yica udukoko ikoreshwa mu guhungira imyaka nka dedeti, ibitoki, imbuto n’ubuki bimeze neza. Hari kandi ibikoresho bibitswe ahantu hasukuye, humutse, hatarimo udukoko, imbeba, inyenzi n’ibindi byanduza.

Abaturage ntibemerewe gukoresha alcool zo mu nganda n’ibinyabutabire birimo methanol, lisansi n’ibindi biri muri uwo muryango. Ntibemerewe kandi gukoresha imiti n’ibiyobyabwenge bihindura umwimerere w’ibinyobwa nka mugo, urumogi, umubirizi, idoma, cocaine, itabi, rwiziringa, alcool bogesha mu ntoki cyangwa imiti isukura mu mutwe nyuma yo kogosha.

Hari n’ibindi bitemewe birimo ibikoresho by’ibanze byashaje nk’ibitoki, amasaka, ibigori, ndetse n’imisemburo y’inganda nk’iyo mu bwoko bwa pakmaya, revile n’ibindi.

Minisiteri y’Ubuzima ivuga ko umuntu ugiye gutangira gutunganya ibiribwa n’ibinyobwa gakondo akwiye kubanza gukaraba intoki akoresheje amazi meza n’isabune, nyuma yo gukora ku biribwa bibisi, nyuma yo kuva ku musarane no nyuma yo gukora ahantu handuye.

Muri aya mabwiriza hagira hati: “Teka ibiribwa bishye neza ku kigero cyo hejuru ya dogere selisiyusi 100. Ibiribwa bagabura bigomba kuba bishyushye hejuru ya dogere selisiyusi 60, naho ibyo bagabura bikonje bikaba biri munsi ya dogere selisiyusi 5. Ibiribwa byatetswe bigaburwa bitarengeje amasaha abiri kuva bihiye, cyangwa bikabikwa mu bikoresho bituma bigumana ubushyuhe, kugira ngo hatabaho ukororoka kwa mikorobe zangiza ibiribwa zikanatera uburwayi ababiriye. Genzura neza ko ibiribwa bitangiritse kandi bitarengeje igihe.”

Minisiteri y’Ubuzima yasabye abateka gutandukanya ibiribwa bibisi n’ibihiye kugira ngo bitanduzanya. Ibasaba gutandukanya inyama z’umweru n’izitukura, bakabika ibiribwa bakurikije ubwoko bwabyo, kandi ibyangirika vuba bikaribwa uwo munsi mu gihe nta firigo ihari.

Minisiteri y’Ubuzima yasabye abatunganya ibiribwa kwambara imyambaro yabugenewe no kwirinda gutunganya amafunguro cyangwa ibinyobwa mu gihe bafite indwara zanduza.

Yagize iti: “Isuzumishe indwara zanduza nk’igituntu n’indwara z’umwijima buri mezi atandatu. Kuramo imirimbo yo ku ntoki no ku maboko nk’impeta, isaha, imiringa n’ibindi mu gihe utunganya ibiribwa cyangwa ibinyobwa.”

Abatunganya ibyo kunywa n’ibyo kurya basabwe gukaraba neza intoki ndetse n’umubiri wose bakoresheje amazi meza n’isabune mbere yo kwenga cyangwa gutunganya ibinyobwa. Basabwe kandi gusukura ibikoresho mbere na nyuma yo kubikoresha, no kubibika kure y’amatungo n’ahantu hashobora kwanduzwa n’ivumbi, udukoko cyangwa ibindi bihumanya.

Minisiteri y’Ubuzima ivuga ko umuntu ukeneye uburenganzira bwo gutunganya ibinyobwa gakondo bikoreshwa mu birori n’iminsi mikuru agomba kubisabira uruhushya Komite y’Ubuzima ku Mudugudu, akayimenyesha icyo ibinyobwa yifuza gutunganya bizakoreshwa, aho bizakoreshwa n’abateganyijwe kubihabwa.

Iti: “Iyo Komite y’Ubuzima ku Mudugudu igizwe n’Umukuru w’Umudugudu, umwe mu Bajyanama b’Ubuzima n’ushinzwe umutekano. Iyi komite ishyiraho igitabo yandikamo amakuru ku busabe, ibyo babonye mu bugenzuzi n’abo bemereye gutunganya ibinyobwa gakondo.”

Minisiteri y’Ubuzima yavuze ko iyi komite isuzuma kandi ikanagenzura ibizakoreshwa mu kwenga, uburyo bwo kwenga, isuku y’ibikoresho n’iy’ahazatunganyirizwa ibinyobwa. Iyo isanze amabwiriza yarubahirijwe, itanga uruhushya rukoreshwa inshuro imwe gusa ku kinyobwa cyarusabiwe.

Minisiteri y’Ubuzima ivuga ko aya mabwiriza atareba abakora ibinyobwa cyangwa ibiribwa bagamije ubucuruzi, kuko abari muri iki cyiciro bagomba gukurikiza amabwiriza y’ubuziranenge atangwa n’inzego zibishinzwe.

Ibyifuzo by’abasomyi

Andika igitekerezo cyawe

0/2000

Igitekerezo cyawe kizemezwa n’abaditsi mbere y’uko cyagaragara. Ibyanditsse n’ababotsi cyangwa spam ntibyemewe.

Inkuru zerekeye

Imbogo ; Inka Z'Ishyamba Zikomeje Kwicwa Kubera Inyama Zazo.
Ubuzima

Imbogo ; Inka Z'Ishyamba Zikomeje Kwicwa Kubera Inyama Zazo.

Imbogo ni imwe mu nyamaswa nini zo mu gasozi zikunze Kuboneka ku mugabane wa Afurika, ikaba izwiho kugira umubiri munini, amahembe akomeye n'imbaraga ziyifasha kwirwanaho. Nubwo ifite isura isa n'iy'inka zororerwa mu ngo, imbogo ni inyamaswa y'ishyamba ibaho yigenga, ikaba igira uruhare rukomeye mu kubungabunga urusobe rw'ibinyabuzima. Ni yo mpamvu bamwe bayita inka yo mu ishyamba.

Sammyart Useriminsi 1 yashize
Ni Indwara Mbi Cyane  Ifata Ibice by'Ubwonko
Ubuzima

Ni Indwara Mbi Cyane Ifata Ibice by'Ubwonko

Down Syndrome, izwi kandi ku izina rya Trisomy 21, ni imiterere yihariye y’uturemangingo fatizo tw’umubiri w’umuntu, ishobora kugira ingaruka ku mikurire y’ubwonko, imigirire,Imikorere, imiterere y’umubiri n’ubuzima muri rusange. Nubwo abana bavukana iyi miterere bashobora guhura n’imbogamizi zitandukanye mu buzima, ubushakashatsi n’iterambere ry’ubuvuzi bigaragaza ko bashobora kwiga, gukura, kugira inshuti, gukora imirimo itandukanye no kugira uruhare mu iterambere ry’imiryango migari.

Sammyart Useriminsi 3 yashize
Imisozi itanu yo muri Amerika ibarizwamo inzoka za Timber Rattlesnake.
Hanze

Imisozi itanu yo muri Amerika ibarizwamo inzoka za Timber Rattlesnake.

Imisozi itanu yo muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika izwiho kuba indiri y’inzoka zifite ubumara zo mu bwoko bwa Timber Rattlesnake yagarutsweho n’igitangazamakuru WorldAtlas, kigaragaza ko amashyamba, ibitare n’ahantu inzoka zihungira mu gihe cy’imbeho ari ingenzi mu kuzirinda no gufasha ubwoko bwazo gukomeza kubaho.

Sammyart User2026 Ukwakira 26
Ese irondaruhu yaba ariyo mpamvu Vinicius Junior yibagishije isura ?
Imyidagaduro

Ese irondaruhu yaba ariyo mpamvu Vinicius Junior yibagishije isura ?

Umuhanga mu by'imitekerereze ya muntu,Umunyamerika Leon Festinger, , ni we washyizeho inyigisho izwi nka Social Comparison Theory mu 1954. Iyi nyigisho isobanura uko abantu bakunze kwisuzuma no gusuzuma agaciro kabo bagereranya ubushobozi, ibitekerezo n'imiterere yabo n'iby'abandi.

Sammyart User2026 Ukwakira 21
Uburyo 8 bwafasha kurinda no kunoza imikorere y’ibihaha
Ubuzima

Uburyo 8 bwafasha kurinda no kunoza imikorere y’ibihaha

Ibihaha ni igice cy’ingenzi cy’umubiri, kuko bidufasha guhumeka no kubona umwuka wa ogisijeni ukenewe kugira ngo umubiri ukore neza.

KWIZERA Jean de Dieu2026 Ukwakira 4
Inama 4 z’umuhanga mu mirire zagufasha kubona poroteyine na fibre bihagije
Ubuzima

Inama 4 z’umuhanga mu mirire zagufasha kubona poroteyine na fibre bihagije

Kubona poroteyine na fibre bihagije mu mafunguro ya buri munsi ntibisaba ko umuntu ahora apima buri gram y’ibyo yariye. Umuhanga mu mirire avuga ko kubaka gahunda y’amafunguro isubirwamo kandi irimo ibiribwa bitandukanye bishobora gufasha umuntu kubona izo ntungamubiri ku buryo buhoraho.

Ass. Editor2026 Ukwakira 2

Inkuru zishyashya

Amateka Y’Intama Yabanaga Na RPF Inkotanyi Mu Kubohora Igihugu.
Inkuru ku Rwanda

Amateka Y’Intama Yabanaga Na RPF Inkotanyi Mu Kubohora Igihugu.

Iyi ntama y'ibara ry'Umweru yari yaramenyereye imyiyereko ya gisirikare, ikagedera hamwe n’abasirikare, ariko urugamba rwo guhagarika Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 ruba iherezo ry’ubuzima bwayo.

Sammyart Useramasaha 5 yashize
BK Pro League 2026-2027: Igitego cya Charif Bayo gihesheje Kiyovu amonata atatu Sports Club amanota atatu mu Karere ka Rubavu
Imikino

BK Pro League 2026-2027: Igitego cya Charif Bayo gihesheje Kiyovu amonata atatu Sports Club amanota atatu mu Karere ka Rubavu

Charif Bayo afashije Kiyovu Sports FC Kubona amanota atatu y'umunsi wa Munani mu Gihe Muhoza yafashije Rayon Sports FC Kubona inota rimwe.

ADAM Yannickamasaha 12 yashize
Umutoza  Wa  Real  Madrid Y'abagore Ari Mu gahinda Kenshi.
Siporo

Umutoza Wa Real Madrid Y'abagore Ari Mu gahinda Kenshi.

Umutoza wa Real Madrid y'abagore , Pau Quesada, yatangaje ko ikipe atoza ifite ubushobozi bwo kwegukana ibikombe bya shampiyona yo mu Bwongereza ndetse no mu Budage, avuga ko ikintu gikomeye kiyibera inzitizi muri Espagne ari uguhangana na FC Barcelona Women imaze igihe yihariye ruhago y'abagore muri icyo gihugu.

Sammyart Useriminsi 1 yashize
BK Pro League 2026-2027: Gasogi United FC yihagazeho imbere ya APR FC ku mukino w'umunsi wa munani
Imikino

BK Pro League 2026-2027: Gasogi United FC yihagazeho imbere ya APR FC ku mukino w'umunsi wa munani

APR FC nyuma yo Gutsinda Étincelles FC ibitego 2-0 ndetse na Gasogi United FC igatsindwa na Al HILAL FC zanganyije

ADAM Yannickiminsi 1 yashize
Abimukira Binjira Mu Burayi Mu Buryo Butemewe Bagabanutseho 26% Muri 2025.
Hanze

Abimukira Binjira Mu Burayi Mu Buryo Butemewe Bagabanutseho 26% Muri 2025.

Umubare w'abantu binjiye mu bihugu bigize Umuryango w'Ubumwe bw'u Burayi (EU) banyuze ku mipaka yo hanze mu buryo budakurikije amategeko wagabanutseho 26% mu mwaka wa 2025, ugereranyije na 2024. Icyakora, imibare y'inzego zishinzwe umutekano ku mipaka n'imiryango mpuzamahanga ikurikirana abimukira igaragaza ko inzira zo mu nyanja zihuza Afurika n'u Burayi zigikomeje gukoreshwa, ndetse zigahitana ubuzima bw'abatari bake.

Sammyart Useramasaha 12 yashize
Miliyoni 256 Ku isi Zikoresha Urumogi (Marijuwana).
Inkuru y'umunsi

Miliyoni 256 Ku isi Zikoresha Urumogi (Marijuwana).

Ikimera cya Marijuwana (Marijuana), kizwi kandi nka Cannabis cyangwa Ganja, ni kimwe mu biyobyabwenge bikoreshwa cyane ku Isi. Nubwo mu bihugu bimwe na bimwe gifitanye isano n'umuco, imyemerere n'imyidagaduro, ikoreshwa ryacyo rikomeje guteza impungenge inzego z'ubuzima ku Isi kubera ingaruka gishobora kugira ku bwonko, imitekerereze, imyitwarire n'imikorere y'umubiri.

Sammyart Useriminsi 2 yashize